Sygnały uspokajające – rozpoznawanie i stosowanie

Sygnały wysyłane przez psy są ich językiem porozumiewania się i są kluczem do zrozumienia intencji i zachowania naszego psa.

Pies posługuje się także sygnałami dystansującymi tj. warczenie, pokazywanie zębów, odstraszanie, uniesiony ogon, nastroszenie sierści – dwa ostatnie wskazują na pobudzenie psa, co może być spowodowane radość jak i niepewność lub świadomość, że w otoczeniu dzieje się coś niezwykłego.

Dostrzeżenie podniecenia u psa niewiele nam pomoże – dlatego należy skupić się na rozpoznawaniu u psów sygnałów uspokajających.

Celem wysyłania sygnałów uspokajających przez psy jest zmniejszenie złości, stresu, strachu, uspokojenie, zażegnanie sytuacji prowadzącej do konfliktu.

 

ODWRACANIE GŁOWY

– pies odwraca głowę, kiedy podnosimy go, pochylamy się nad nim, klepiemy go po boku, obejmujemy go. Mówi nam tak, że czuje się niezręcznie w takie sytuacji, odczuwa dyskomfort.

My – odwróćmy głowę, kiedy zbliżamy się do psa a pies szczeka, warczy, jest niespokojny – zrozumie, że nie jesteśmy zagrożeniem.

 

Odwracanie głowy połączone z wodzeniem oczami

– niekiedy przy nieznacznym odwracaniu głowy pies wodzi oczami z jednej strony na drugą, np. kiedy na napiętej smyczy nie ma możliwości wykonania ruchu.

Oczami posługuje się, gdy zagrożenie jest tak duże, że pies woli zastygnąć w bezruchu siedząc, leżąc lub stojąc. W takich sytuacjach będzie zerkać na bok i intensywnie mrugać, a czasami tylko mrugać.

My – będąc w sytuacji, gdy pies warczy na każdy nasz ruch głową możemy wykorzystać mruganie.

 

SYGNALIZOWANIE OCZAMI

– przymknięcie powiek przez psa łagodzące spojrzenie.

My – bezpośredni kontakt wzrokowy odbierany jest jako zagrożenie. Stańmy prosto, ze spojrzeniem skierowanym w dół – w przeciwnym razie pies będzie nieustannie odwracał głowę, mrugał i patrzył w bok.

 

ODWRACANIE SIĘ

– odwracanie się bokiem lub tyłem to silny sygnał uspokajający. Psy najpierw używają innego sygnału, a dopiero gdy ten nie skutkuje, odwracają się. Stosują go, gdy coś wydarza się niepodziewanie i zbyt szybko, np. gdy pies nadbiega gwałtownie lub kiedy my jesteśmy zdenerwowani, agresywni i idziemy w kierunku naszego zwierzaka, by go ukarać.

Pies ciągnięty na smyczy i krzyczany może odwrócić się tyłem, aby nas uspokoić i zażegnać konflikt a nie pokazać nam dominację.

My – możemy stosować odwracanie tyłem, kiedy pies się nas boi, warczy, szczeka, próbuje atakować, a także kiedy jest podekscytowany i skacze na nas.

 

OBLIZYWANIE NOSA

– oblizywanie nosa szybkim ruchem, zwykle z dołu ku górze, często krótki, niemal niezauważalny ruch.

Często pies używa tego sygnału, gdy spotyka innego psa podchodzącego bliżej, a także kiedy pochylamy się nad nim, próbujemy go złapać, mówimy zdenerwowanym tonem, mocno go trzymamy.

 

BEZRUCH

– zastygnięcie w pozycji stojącej, leżącej, siedzącej lub inna pasywna postawa, aby czemuś zapobiec.

Często dwa spotykające się samce będą ostrożne, znieruchomieją na tak długo, aż jeden się oddali.

 

POWOLNE PORUSZANIE SIĘ

powolne ruchy mają efekt uspokajaczy, czasami pies zwalnia, a czasami zatrzymuje się.

 

MACHANIE OGONEM

– oznacza pokojowe zamiary – jeżeli temu towarzyszą inne sygnały, ruchy ogona będą miały na celu uspokojenie nas , siebie albo tego, co psu się nie podoba.

 

ZAPRASZANIE DO ZABAWY

– ukłon, podskakiwanie na ugiętych przednich łapach.

Jednak, kiedy pies ugina je i na chwilę zastyga w bezruchu albo schodzi na moment do tej pozycji i po chwili się prostuje – oznacza to, że pies chce uspokoić coś w swoim otoczeniu.

My – możemy wykorzystywać tą pozycję wyciągając ręce (przednie łapy) w dół.

Dorosłe psy przyjmują tą pozycję obcując ze szczeniakami, świadczy to o tym, że stosują ukłon jako sygnał uspokajający.

 

SIADANIE

– siadanie samo w sobie jest sygnałem uspokajającym, choć często pies wzmacnia efekt odwracając się tyłem.

My – możemy używać tego sygnału, jeżeli pies jest niepewny i zestresowany, najlepiej usiąść spokojnie na kanapie i robić co się lubi, odpoczywać, relaksować się. Ma to cudowny efekt uspokajający. Kiedy chodzimy na spacer z całą ferajną psów, które są podniecone zabawą i przebywaniem razem to usiądźmy, weźmy psy na smycz i posadźmy obok nas, nie zwracajmy na nie uwagi i siedźmy spokojnie a psy się wyciszą.

 

KŁADZENIE SIĘ

– na plecach łapami do góry – może oznaczać poddanie się.

Kładzenie się na brzuchu to jeden z najsilniejszych sygnałów uspokajających.

Pies zajmujący wysokie miejsce w hierarchii kładzie się i leży w bezruchu chcąc zaprowadzić porządek w sforze.

Pies może użyć tego sygnału, kiedy zabawa wokół niego staje się zbyt gwałtowna.

Dorosły pies uspokaja w ten sposób innego dorosłego psa.

podczas zabawy dwóch psów jeden się położy, aby ją zakończyć.

My – możemy położyć się na kanapie, odpocząć, poczytać, obejrzeć TV – to najlepszy sposób, aby uspokoić swojego psa.

 

ZIEWANIE

Częściej niż ze zmęczenia, psy ziewają, aby zaprowadzić spokój, bądź z podniecenia, np. kiedy widzi, że idziemy z nim na spacer.

My – możemy specjalnie ziewać w celu uspokojenia psa (nie jest to trudne).

 

PODCHODZENIE PO ŁUKU

Podchodzenie do psa po łuku daje naszemu pupilowi poczucie bezpieczeństwa, psy rzadko idą na wprost siebie.

My – też możemy podchodzić do psa łukiem, co pozwoli mu na większy komfort. Pies będący gotowy do obrony, może zacząć szczekać, warczeć i wyrywać się w naszą stronę, jeżeli zaczniemy iść na wprost niego.

 

WĄCHANIE PODŁOŻA

– polega na opuszczeniu nosa do podłoża i szybkim uniesieniu go w górę z powrotem.

Pies przez kilka chwil trzyma nos przy podłożu, przy jednoczesnym wodzeniu oczami wokół patrząc, co się dzieje.

 

ROZDZIELANIE

– pies wchodzi między psy lub ludzi, aby zapobiec konfliktom.

Mylone jest z przejawem zazdrości, która jest bardzo mało prawdopodobna.

Psy posługują się tym sygnałem np. gdy nasz gość chce uściskać nas na powitanie, kiedy ktoś bierze nas za rękę, gdy siedzimy blisko siebie na kanapie, tańczymy przytuleni do siebie, bierzemy dziecko na ręce, na kolana itd.

Inna sytuacja może wystąpić, kiedy dwa psy gwałtowanie się bawią – wtedy trzeci pies wkroczy, aby usiłować je rozdzielić. W tym celu będzie wchodził pomiędzy nie od tyłu lub z boku.

My – również możemy rozdzielać psy. W sytuacji kiedy dwa psy spotykają się i są zbyt zdenerwowane, powinniśmy stanąć między nimi. Kiedy pies ujada, należy stanąć przed nim i oddzielić go od obiektu złości. Najprawdopodobniej pies odwróci się wtedy w przeciwną stronę.

 

PODNOSZENIE ŁAPY

– pies podnosi łapę, bądź stąpa z jednej łapy na drugą używając tego jako sygnałów uspokajających.

 

ZNACZENIE TERENU

– oddawanie moczu może nie tylko wskazywać na oznaczanie terenu, ale może być oznaką stresu.

Czasem wśród psów jest to rytuałem towarzyskim.

Niekiedy zdarza się, że grupa psów oddaje mocz w jednym miejscu – kolejność jest nieważna 🙂

Oddawanie moczu jest także sygnałem uspokajającym, ponieważ psy wykonują tą czynność z zamiarem uspokojenia w sytuacji pojawienia się niebezpiecznego psa.

 

ZACHOWANIE ZASTĘPCZE

– najprościej mówiąc chodzi o to, że pies zaczyna udawać, że jest czymś bardzo zajęty, bo w rzeczywistości nie wie co zrobić w danej sytuacji, np. z niebezpiecznie zachowującym się człowiekiem. Przykładowo pies uwiązany na smyczy widząc zbliżającego się obcego człowieka może zacząć intensywnie wąchać coś w swoim otoczeniu.

 

„UŚMIECHANIE SIĘ”

‚Uśmiech’ u psa może oznaczać zarówno sygnał uspokajający jak i nawiązanie przyjaznego kontaktu, bądź jedno i drugie.

 

 

Opracowane na podstawie książki:

Turid Ruggas, Sygnały uspokajające – jak psy unikają konfliktów.